Zmiana czynnika chłodniczego w pompach ciepła od 2027 roku – co musisz wiedzieć?

Coraz więcej osób planujących montaż pompy ciepła natrafia na informacje o nadchodzących zmianach unijnych przepisów dotyczących czynników chłodniczych. Wiele z tych wiadomości brzmi alarmująco, sugerując „zakaz” pomp ciepła, co budzi niepokój wśród inwestorów zastanawiających się nad wyborem odpowiedniego systemu grzewczego. W rzeczywistości zmiany, które wejdą w życie od 2027 roku, dotyczą wyłącznie konkretnych substancji stosowanych w obiegu chłodniczym urządzeń, a nie samej technologii pomp ciepła. Zrozumienie tych regulacji pozwala świadomie podejść do inwestycji i uniknąć niepotrzebnego stresu związanego z nieprecyzyjnymi informacjami krążącymi w sieci. Czy Twoja obecna pompa ciepła jest gotowa na nadchodzące zmiany? Sprawdź!

Czym są F-gazy i dlaczego UE wprowadza zmiany w ich zakresie?

F-gazy, czyli fluorowane gazy cieplarniane, to syntetyczne czynniki chłodnicze wykorzystywane od dekad w klimatyzacji, chłodnictwie oraz pompach ciepła do transportu energii cieplnej. Ich skuteczność w przenoszeniu ciepła jest niezaprzeczalna, jednak w przypadku wycieku do atmosfery substancje te wykazują bardzo wysoki potencjał tworzenia efektu cieplarnianego, określany współczynnikiem GWP. Dla porównania popularny w wielu obecnych urządzeniach czynnik R32 charakteryzuje się GWP na poziomie 675, co oznacza, że jego wpływ na ocieplenie klimatu jest kilkaset razy większy niż w przypadku dwutlenku węgla. 

To właśnie z tego powodu Unia Europejska od lat sukcesywnie ogranicza stosowanie substancji o wysokim GWP w nowo produkowanych urządzeniach grzewczych i chłodniczych. Regulacje te nie są nowością – wynikają z unijnego rozporządzenia F-gazowego, którego kolejne etapy wdrażania rozłożono w czasie, aby dać producentom możliwość dostosowania linii produkcyjnych. Celem tych działań jest stopniowe zastępowanie syntetycznych czynników rozwiązaniami naturalnymi, które są znacznie mniej szkodliwe dla środowiska. 

Dla osób planujących inwestycję w pompy ciepła w Rumi bądź innym mieście oznacza to, że rynek będzie ewoluował w stronę technologii bardziej przyjaznych klimatowi, a nie znikał czy podlegał całkowitemu zakazowi. Warto o tym pamiętać, zanim ulegnie się medialnym doniesieniom sugerującym koniec ery pomp ciepła.

Co się zmienia od 2027 roku? Najważniejsze daty

Nowe przepisy wprowadzają konkretny harmonogram wycofywania z rynku urządzeń opartych na czynnikach o wysokim współczynniku GWP, co dla wielu inwestorów jest istotną informacją przy planowaniu zakupu pompy ciepła. Montaż w Gdyni bądź innych miastach powinien być więc poprzedzony sprawdzeniem, na jakim czynniku chłodniczym pracuje wybierane urządzenie, aby uniknąć zakupu modelu, który już wkrótce stanie się przestarzały. Zmiany nie obejmują jednak urządzeń już zainstalowanych – ich właściciele nie muszą się martwić o konieczność wymiany pompy ani o dostępność serwisu w kolejnych latach. Regulacje dotyczą wyłącznie nowych urządzeń wprowadzanych do obrotu, co oznacza, że producenci i dystrybutorzy muszą dostosować swoją ofertę do nadchodzących terminów. Największe zmiany odczują popularne obecnie pompy ciepła typu split o mniejszej mocy, ponieważ to właśnie w nich najczęściej stosowany jest czynnik R32. 

Poniżej przedstawiamy najważniejsze daty, które warto zapamiętać, planując inwestycję w najbliższych latach:

• od 1 stycznia 2027 roku – zakaz wprowadzania do obrotu nowych pomp ciepła typu split o mocy do 12 kW, zawierających czynniki chłodnicze o GWP wynoszącym 150 lub więcej (dotyczy to przede wszystkim urządzeń na czynnik R32),
• od 2032 roku – analogiczny zakaz obejmie również małe pompy ciepła typu monoblok oraz klimatyzatory o mocy do 12 kW,
• od 1 stycznia 2035 roku – wejdzie w życie całkowity zakaz stosowania F-gazów w nowych systemach split o mocy do 12 kW.

Warto zauważyć, że urządzenia dostępne już w hurtowniach przed wskazanymi datami nadal będą mogły być legalnie sprzedawane i montowane przez pewien czas po wejściu zakazu w życie. Oznacza to, że przez kolejne lata na rynku będą funkcjonować równolegle dwa rodzaje urządzeń – starsze modele na dotychczasowych czynnikach oraz nowsze, oparte na rozwiązaniach naturalnych. Dla klientów planujących zakup w najbliższym czasie kluczowe jest zwrócenie uwagi na to, na jakim czynniku pracuje wybierane urządzenie. Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której zakupiona dziś pompa ciepła szybciej straci dostęp do pełnego wsparcia serwisowego w przyszłości.

Jaki czynnik chłodniczy wybrać już teraz?

Wśród dostępnych obecnie rozwiązań to propan, oznaczany symbolem R290, wysuwa się na pozycję lidera wśród naturalnych czynników chłodniczych. Jego głównym atutem jest bardzo niski współczynnik GWP wynoszący zaledwie 3, co czyni go rozwiązaniem niemal neutralnym dla klimatu w porównaniu do tradycyjnych F-gazów. Poza aspektem ekologicznym urządzenia oparte na R290 charakteryzują się również wysoką efektywnością energetyczną oraz dobrą pracą nawet przy niskich temperaturach zewnętrznych, co ma znaczenie zwłaszcza w polskich warunkach klimatycznych. 

Warto też wspomnieć o czynniku R454C, który bywa stosowany jako rozwiązanie przejściowe w mniejszych urządzeniach typu split, choć nie jest tak przyszłościowy jak propan. Decydując się na zakup nowej pompy ciepła, dobrze jest zapytać instalatora nie tylko o moc czy cenę urządzenia, ale przede wszystkim o rodzaj zastosowanego czynnika chłodniczego oraz jego zgodność z nadchodzącymi regulacjami. Taka rozmowa pozwala uniknąć sytuacji, w której inwestycja szybciej się zdezaktualizuje, zamiast służyć przez wiele kolejnych sezonów grzewczych.

Czy warto się spieszyć z decyzją?

Odpowiedź na to pytanie zależy w dużej mierze od tego, na jakim etapie planowania inwestycji się znajdujesz. Jeśli dopiero rozważasz przejście na energię odnawialną w Gdyni lub innym mieście, warto już teraz kierować się w stronę urządzeń opartych na czynnikach naturalnych, takich jak R290, ponieważ to one będą zgodne z przepisami obowiązującymi jeszcze przez wiele kolejnych lat. Nie oznacza to jednak, że osoby posiadające obecnie pompy ciepła na starszych czynnikach chłodniczych powinny czuć presję natychmiastowej wymiany urządzenia. Zainstalowane instalacje pozostają w pełni legalne, a ich serwisowanie oraz dostęp do części zamiennych nie ulegną nagłemu ograniczeniu z dnia na dzień. Warto natomiast pamiętać, że wraz z upływem czasu programy dotacyjne mogą zacząć premiować urządzenia zgodne z nowymi normami środowiskowymi, co w praktyce może wpłynąć na wysokość dofinansowania dla poszczególnych technologii. Dlatego planując zakup w najbliższej przyszłości, lepiej od razu postawić na rozwiązanie, które nie będzie wymagało kolejnej wymiany za kilka lat. Świadomy wybór na etapie zakupu to najprostszy sposób, by cieszyć się komfortem ogrzewania bez obaw o zgodność instalacji z przepisami w przyszłości.

Zmiany w przepisach dotyczących czynników chłodniczych to nie powód do obaw, a raczej wskazówka, w jakim kierunku podążać, planując montaż nowej pompy ciepła. Świadomy wybór urządzenia opartego na naturalnym czynniku pozwala uniknąć problemów związanych z przyszłymi ograniczeniami i cieszyć się komfortowym, ekologicznym ogrzewaniem przez wiele lat. Jeśli zastanawiasz się nad montażem pompy ciepła, warto skonsultować wybór technologii ze specjalistami, którzy na bieżąco śledzą zmieniające się przepisy. Skontaktuj się z nami i zapytaj o dobór pompy ciepła, która sprawdzi się nie tylko dziś, ale i przez kolejne lata użytkowania.